Στατική μελέτη: πότε χρειάζεται σε μια ανακαίνιση

Οι περισσότερες πολυκατοικίες στην Ελλάδα από τη δεκαετία του ’60 και μετά έχουν σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα: κολόνες, δοκάρια, πλάκες και, στα νεότερα, τοιχώματα από σκυρόδεμα. Αυτά σηκώνουν το κτίριο. Οι τοίχοι από τούβλα ανάμεσά τους λέγονται τοίχοι πλήρωσης και συνήθως δεν φέρουν κατακόρυφα φορτία.

Στα παλαιότερα κτίρια, όπως τα πέτρινα σπίτια και τα κτίρια του μεσοπολέμου, ισχύει κάτι άλλο: οι ίδιοι οι τοίχοι είναι ο φέρων οργανισμός. Εκεί κάθε άνοιγμα σε τοίχο είναι στατική επέμβαση.

Υπάρχει και μια λεπτομέρεια που συχνά αγνοείται. Ακόμη και σε κτίριο από σκυρόδεμα, οι τοίχοι πλήρωσης συμμετέχουν στη συμπεριφορά του κτιρίου στον σεισμό. Η αφαίρεση πολλών τοίχων σε έναν όροφο, ιδίως στο ισόγειο, μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά του κτιρίου. Γι’ αυτό η απάντηση δεν δίνεται ποτέ με το μάτι.

Η γνώμη πολιτικού μηχανικού είναι απαραίτητη πριν από οποιαδήποτε από τις παρακάτω εργασίες:

• Νέο άνοιγμα ή αφαίρεση τοίχου σε κτίριο με φέρουσα τοιχοποιία ή σε τοίχωμα από σκυρόδεμα.
• Οποιαδήποτε επέμβαση σε κολόνα, δοκάρι ή πλάκα: κόψιμο για να περάσει σωλήνα ή αεραγωγός, «ξύρισμα» για να κερδηθεί χώρος, άνοιγμα στην πλάκα για εσωτερική σκάλα.
• Πρόσθετα βάρη σε σημεία που δεν σχεδιάστηκαν γι’ αυτά: τζακούζι ή πισίνα σε ταράτσα, φυτεμένο δώμα, βαριές βιβλιοθήκες ή αρχεία σε παλιά πλάκα, χτιστή κατασκευή σε μπαλκόνι.
• Προσθήκη ορόφου ή επέκταση, όπου χρειάζεται πλήρης στατική μελέτη και οικοδομική άδεια.
• Ορατές βλάβες: ρωγμές σε κολόνες ή δοκάρια, σκουριασμένος οπλισμός που φαίνεται, κομμάτια σκυροδέματος που αποκολλώνται, συνήθως σε μπαλκόνια, πιλοτή και ταράτσα.

Δεν χρειάζεται πάντα πλήρης μελέτη. Για να αφαιρεθεί ένας εσωτερικός τοίχος πλήρωσης σε διαμέρισμα, συχνά αρκεί αυτοψία και τεχνική εκτίμηση του μηχανικού. Αν η επέμβαση αγγίζει τον φέροντα οργανισμό, χρειάζεται στατική μελέτη, με υπολογισμούς και σχέδια για το πώς θα γίνει η επέμβαση και πώς θα ενισχυθεί το στοιχείο που αλλάζει. Επεμβάσεις αυτού του είδους συνήθως απαιτούν και έγκριση από την Υπηρεσία Δόμησης.

Για τις επεμβάσεις σε υφιστάμενα κτίρια, οι μηχανικοί ακολουθούν ειδικό κανονισμό, τον Κανονισμό Επεμβάσεων (ΚΑΝ.ΕΠΕ.). Ο κανονισμός ορίζει πώς αποτιμάται η κατάσταση ενός κτιρίου και πώς σχεδιάζεται η ενίσχυσή του.

1. Συγκεντρώνει στοιχεία: την άδεια, τα στατικά σχέδια αν σώζονται, το έτος κατασκευής και τον κανονισμό με τον οποίο σχεδιάστηκε το κτίριο.
2. Κάνει αυτοψία: εντοπίζει κολόνες, δοκάρια και τοιχώματα, ελέγχει για βλάβες και, όπου χρειάζεται, κάνει τοπικές τομές για να δει τι υπάρχει πίσω από τον σοβά.
3. Προτείνει λύση: για παράδειγμα, ένα μεταλλικό ή ενισχυμένο υπέρθυρο για ένα νέο άνοιγμα, μανδύα σε μια κολόνα, ανθρακονήματα σε ένα δοκάρι.
4. Παρακολουθεί την εκτέλεση. Μια σωστή μελέτη που εφαρμόζεται λάθος δεν προστατεύει κανέναν.

• Κολόνα που «ξυρίστηκε» για να χωρέσει μια ντουλάπα ή ένα ψυγείο.
• Κανάλια για σωλήνες και καλώδια που κόπηκαν μέσα σε δοκάρι ή πλάκα.
• Άνοιγμα στο τοίχωμα του κλιμακοστασίου ή του ανελκυστήρα, που είναι σχεδόν πάντα φέρον στοιχείο.
• Χτιστή ζαρντινιέρα ή πλακόστρωση πάνω σε παλιό μπαλκόνι, που προσθέτει βάρος σε μια πρόβολη πλάκα που ήδη ταλαιπωρείται.

Αν ζείτε σε πολυκατοικία, μια τέτοια επέμβαση δεν αφορά μόνο το δικό σας διαμέρισμα αλλά όλο το κτίριο. Γι’ αυτό ο σωστός δρόμος είναι πάντα ο μηχανικός πρώτα και το συνεργείο μετά.

Πώς καταλαβαίνω αν ένας τοίχος είναι φέρων;

Δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος χωρίς μηχανικό. Το πάχος ή ο ήχος δεν αρκούν. Ενδείξεις δίνουν τα σχέδια, η θέση του τοίχου και η τοπική τομή, αλλά την απάντηση πρέπει να τη δώσει ο μηχανικός.

Είναι επικίνδυνη μια ρωγμή στον τοίχο;

Οι λεπτές τριχοειδείς ρωγμές στον σοβά είναι συνήθως επιφανειακές. Διαγώνιες ρωγμές, ρωγμές που μεγαλώνουν ή ρωγμές σε κολόνες και δοκάρια θέλουν έλεγχο. Περισσότερα για το τι εξετάζουμε σε έναν τέτοιο έλεγχο θα βρείτε στο άρθρο για τον τεχνικό έλεγχο ακινήτου.

Σχεδιάζετε επέμβαση που αγγίζει τον φέροντα οργανισμό; Δείτε τις στατικές και αρχιτεκτονικές μελέτες που αναλαμβάνουμε ή καλέστε μας στο 210 671 2015.